Çumra İlçesi Tanıtımı

Çumra İlçesi

Yüzölçümü       Â	2295 km²
Genel Nüfusu	94880
İlçe Merkezi nüfus	42300
Köyler	52580
Rakım	1013
Kasaba sayısı	10
Köy sayısı	33
Mahalle sayısı	12
Konya’ya uzaklığı	43 km
İlçenin Kuruluşu	1926

YERÄ° VE SINIRLARI

 

    Çumra ilçesi, İç Anadolu’nun güneyinde, Türkiye’nin en büyük kapalı havzası olan Konya Ovası’nda yer alan ve Konya iline baÄŸlı olan bir ilçedir. Merkezi Konya’nın 43 km kuzeydoÄŸusunda Konya-Karaman demiryolu üzerine kurulmuÅŸtur, 1926 yıllarında doÄŸup geliÅŸmiÅŸ bir kenttir. Ä°lçe kuzeyinde Karatay, doÄŸusunda Karapınar, batısında Akören, Meram, güneybatıda Bozkır, Güneysınır ilçeleri güneydoÄŸuda da Karaman ili ile sınırlı olup genel anlamda 37-38 doÄŸu meridyenleri ile 33-34 kuzey enlemleri arasında Çumra’nın köy ve kasabalarıyla beraber toplam yüzölçümü 2330 km²’dir. Çumra ilçe merkezinin yüzölçümü yaklaşık 25 km²’dir. Çumra ilçesinin dörtte ikisi ovalıktır. Ä°lçenin denizden yüksekliÄŸi 1013 m olup Konya’dan 13 m daha aÅŸağıdadır. Apa ile Dinek Kasabası’nda ormanlık yerler mevcuttur.

BİTKİ ÖRTÜSÜ

    İlçenin mevcut olan karasal iklimi dolayısıyla doğal bitki örtüsü bozkırdır. Çumra Ovası daha çok çorağa ve sıcağa dayanıklı bitkilerle kaplıdır. Konumu ve morfolojik yapısı itibari ile Çumra ilçesi orman yönünden farklıdır.

 DAĞLARI

    Çumra ilçesi yüzey şekilleri bakımından fazla engebeli sayılmaz. Güneybatıda 1521 m rakımlı Kel Dağı, Çökek Dağı, güneyde Kabakbaşı Karaburun Dağları, doğusunda Çumra ile Karaman hududunu birbirinden ayıran ovanın ortasında 2288 m rakımlı Karadağ bulunmaktadır. Alibeyhüyüğü kasabasının güneybatısında, mahalli isimle söylenen üzerinde bitki örtüsü bulunmayan Abaz Dağı vardır.

ÇUMRA’NIN FÄ°ZÄ°KÄ° YAPISI VE ÅžEHÄ°RCÄ°LÄ°K ACISINDAN DURUMU

    Çumra coÄŸrafî olarak tamamen düz bir ovada kurulu olması sebebiyle yaygın bir yerleÅŸime sahiptir. Ä°zzetbey Mahallesi ilçenin ilk ve en eski mahallesi olup, aynı zamanda Çarşı Merkezini içinde barındırır. Sadece Çarşı Merkezi’nin bir bölümü dikey yapılaÅŸmaya sahne olup, onun dışında tüm mahallelerde genel de tek ve iki katlı bahçeli evlerden oluÅŸmaktadır, ilçemizin ÅŸehir merkezi yüzölçümü yaklaşık 25 km²’yi bulmaktadır.
Toplam 12 mahallesindeki 450′yi aÅŸkın tüm cadde ve sokakların uzunluÄŸu yaklaşık 500 km ’ yi bulmaktadır. Bu haliyle ilçemiz, uzunluk itibariyle çoÄŸu orta büyüklükteki il merkezlerinden daha büyük bir yerleÅŸim alanına sahiptir. Çarşı Merkezinde çoÄŸunlukla yine eski ve 2 katlı binalar mevcuttur. Modern iÅŸyerleri, maÄŸazalar, alış veriÅŸ merkezleri ve sosyal tesisler açısından önemli eksiklikleri vardır, ilçenin bir özel eÄŸitim kurumu yoktur. Gençlerin sosyal aktivitelerini yapabilecekleri kültür merkezleri, kafeterya, sinema ve tiyatro gibi imkanlarda yoktur. Yine spor tesisleri açısından da birçok eksiÄŸi olan ilçemiz de en öncelikli olarak bir yüzme havuzu ve kapalı halı saha tesisi ihtiyaç duyulmaktadır.Konya il merkezine yaklaşık 45 km mesafe de oluÅŸu yüzünden maddi imkanları yerinde olan pek çok aile Konya’ya göç etmekte ve bu nedenle Çumra’mız hem ekonomik ve hem de sosyal kültürel birikimi olan büyük bir nüfusunu Konya’ya göç vermektedir. Her halde Çumra’dan göç ederek Konya’ya yerleÅŸen Çumralıların sayısı halen Çumra’da ikamet edenlerin sayısından daha fazladır. Son yıllarda sırf çocuklarına daha kaliteli bir eÄŸitim ve öğretim imkanı verebilmek amacıyla Konya’ya göç eden ailelerin sayısında önemli artışlar gözlenmektedir. Keza, Çumra’da görev yapan kamu görevlilerin yaklaşık 600-700 kadarı da yine Konya’da oturmaktadır. Sosyal yapıdaki bu olumsuzluklar ilçemizin ÅŸehirciliÄŸini de olumsuz yönde etkilemektedir. Özellikle varlıklı ve kültürlü ailelerin Konya’ya göçmesi bir çare olarak görmesi sebebiyle ilçemize yatırım yapanların sayısı çok az olmaktadır. Ä°lçemizde kaliteli konut ve modern iÅŸ yerleri yatırımı olması gerekenden çok çok azdır. Buna baÄŸlı olarak park, yeÅŸil alan, mesire alanı, spor tesisleri gibi modern bir ÅŸehirde olması gereken düzenlemelerde yetersiz kalmaktadır. Mevcut durumda ancak ilçemizdeki bu tür tesisler hızla tamamlanarak hizmete sokulmak suretiyle ÅŸehrin modern bir görünüme kavuÅŸması saÄŸlanabilir ve bu sosyal göç olayını durdurabilir. Bu amaç ile belediyemiz baÅŸta toplu konut olmak üzere spor tesisleri ve alış-veriÅŸ merkezlerinin ilçemize kazandırılabilmesi yönünde çok yoÄŸun bir çaba içerisindedir. Nihayet Ä°lçemizin 80 yıllık tarihinde ihmal edilmiÅŸ olan baÅŸta kanalizasyon olmak üzere içme suyu ve elektrik hatlarının yenileme çalışmaları son hızla sürdürülmekte ve en kısa sürede bitirilmeye çalışılmaktadır. Alt yapı çalışmalarının bitirilmesi ilçemizin modern üst yapı hizmetlerine kavuÅŸmasının da önünü açacaktır.

    Çumra’nın en büyük hayali olan Åžeker Fabrikası yatırımını tamamlanması da ilçemizin fiziksel görünümünün deÄŸiÅŸmesi ve modern bir ÅŸehir olması yönünde önemli bir etken olacaktır.

  ÇUMRA TARİHÇESİ

    Çumra ilçe merkezi olarak, tarihi yakın zamana sahip olduÄŸu için ilçe merkezinde tarihi eser yoktur. Çumra havalisinin kuruluÅŸunun M.Ö. 7000 yıllarına kadar uzandığı, üzerinde bulunan tarihi eserlerden anlaşılmaktadır.Çumra’nın tarih öncesini anlatan en önemli merkezi, Çumra’nın 12 km kuzeyinde bulunan Çatalhüyük’tür. Çatalhüyük ve civarında yaÅŸayan toplumların yeryüzünün en eski kavmi olduÄŸu kazıda çıkarılan eserlerde görülmektedir.Çatalhüyük’ün özelliÄŸi insanların kurdukları ilk ÅŸehir olmasıdır.

    Neolitik devirden kalma Çumra ve çevresinde bir çok hüyük mevcuttur:
1-Sırçalı Hüyük
2-Seyithan Hüyüğü
3-Karahüyük
4-Karkın Hüyüğü
5-Dedemoğlu Hüyüğü
6-İçeriçumra Hüyüğü
7-Alibeyhüyüğü
8-Çatalhüyük
9-Küçükköy Hüyüğü
10-Abditolu Hüyüğü
11-Üçhüyük Köyünde bulunan 3 adet hüyük

    1926 yılına kadar Çumra ilçesini bugünkü İçeriçumra Kasabası olarak biliniyordu. Büyük önder Mustafa Kemal Atatürk, trenle Adana’ya giderken Çumra’da verdiÄŸi mola esnasında Çumra istasyonundan etrafı seyredip sulama tesis ve lojmanlarını gördükten sonra; “Bu ÅŸirin beldeyi geliÅŸtirmek, buraya önem vermek lazımdır. Çumra ilçe olmaya layıktır.” demiÅŸtir. Atatürk’ün emri ile 26 Haziran 1926 yılında 30.05.1926 tarihli404 sayılı resmi gazetede yayınlanan, 877 sayılı kanunla Çumra ilçe merkezi haline gelmiÅŸtir.Bugünkü İçeriçumra Kasabası da 1955 yılına kadar Çumra’nın bir mahallesi olarak kalmıştır. Çumra’nın ilçe olmasında emeÄŸi geçen o dönemin Konya Valisi Ä°zzet Bey’in adı ilk kurulan mahalleye verilmiÅŸtir. (Ä°zzetbey Mahallesi)

    Çumra ilçe merkezi olarak, yakın bir geçmişe sahip olduğu için tarihi eser yoktur. Ancak bulunduğu yer itibari ile çok eskiden yerleşime uğramış bir çevredir.

    Çumra havalisinin kuruluşunun M.Ö. 7000 yıllarına kadar uzandığı üzerinde bulunan tarihi eserlerden anlaşılmaktadır.

  Çumra’nın tarih öncesini anlatan en önemli merkezi, Çumra’nın 12 km. ku­zeyinde bulunan “Çatalhöyük”tür.

   Çatalhöyük ve çevresinde yaşayan toplumların M.Ö. 7000 yıllan öncesi neolitik devre ait medeniyetin buradan başlayıp, dünyaya yayıldığı anlaşılmıştır.

  Çatalhöyük ve civarında yaÅŸayan toplumların yeryüzünün en eski kavmi ol­duÄŸu kazıda çıkarılan eserlerde görülmektedir. Çatalhöyük’ün özelliÄŸi insanların kurdukları ilk ÅŸehir olmasıdır.    Neolitik devirden kalma Çumra ve çevresinde birçok hüyük mevcuttur.    Sırçalı hüyük, Seyithan hüyüğü, Karahüyük Karkın hüyüğü, DedemoÄŸlu hüyüğü, İçeriçumra hüyüğü, Alibeyhüyüğü, Çatalhüyük, Küçükköy hüyüğü, Abditolu hüyüğü, Üçhüyükler köyünde bulunan 3 adet hüyük.    Tarih çaÄŸlarında bulunduÄŸu yer hakkında en eski yazılı kaynaÄŸa ise eski Hi­tit krallığı zamanından kalan TelepinuÅŸ fermanında rastlarız. Bu fermanda HattuÅŸilin HupiÅŸna (EreÄŸli) Lunda (Karaman memleketlerinde oÄŸullarından her birini atadığı ve onların da bu memleketleri yönettikleri görülür. Çumra’nın Kuzey kısmında bulunan Üçhüyük ve Türkmen Karahüyük köyleri Alibeyhüyüğü kasabası civarında Hititlerin yaÅŸadığı buralarda yapılan kazılarda çıkarılan tarihi eserlerden anlaşılmaktadır.

    Çumra ve çevresinde Frikyaklann ve hatta kısa süre ile Lidyahlann hakimi­yet kurdukları anlaşılmaktadır. Pers kralı Ahamanis Çumra ve çevresini Perslere baÄŸlamış, fakat onların da hükümranlığı fazla sürmemiÅŸ. Çumra ve çevresi Neolitik devrin Etilerin (Hitit), Persler, Frikyaklann idarelerinde kalmıştır.    Yörede Selçuklu hakimiyeti bilinmesine raÄŸmen herhangi bir tarihi esere rastlanamamaktadır. Ancak Karaman oÄŸullarından kalma halen mevcut ÇarÅŸamba çayı üzerinde Dineksaray, Balçıkhisar, TavÅŸanköprü, Karaman, Seyithan ve Karkm köprüleri bulunmaktadır. Anadolu’yu fethederek anadolu Selçuklu Devleti’ni kuran Süleyman Åžah’ın 1075 yılında Konya’yı alarak baÅŸkent yapması yörenin Türk ege­menliÄŸine geçtiÄŸi dönemdir.    Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılmasında sonra kurulan Türkbeylikleri A-nadolu Türk birliÄŸini kurma mücadelelerinde Çumra’dan geçen ÇarÅŸamba çayı sınır olarak kabul edilmiÅŸtir. Anadolu Selçuklu devletinin yıkılmasından sonra yö­rede KaramanoÄŸlu beyliÄŸi kurulmuÅŸ ve bir süre hüküm sürmüştür. Ä°lçenin ÅŸimdiki sakinlerinin birçoÄŸu Selçuklularla gelen Türk boylarından olduÄŸu, yerleÅŸtikleri köylere verdikleri isimlerden anlaşılmaktadır (Karkın, AfÅŸar, vb.). Osmanlılar döneminde Yavuz Sultan Selim’in L Beyazıt’ın, 1. ve 2. Murad’ın KaramanoÄŸullan dolayısıyla yöre üzerine seferleri görülür. Fatih Sultan Mehmet tarafından KaramanoÄŸlu beyliÄŸinin ortadan kaldırılması ile Osmanlı yönetimine güren yöremiz, o dönemler ÅŸu anda ilçe olan Çumra’mın bulunduÄŸu yer bataklık­larla kaplıdır.    1926 yılında Çumra’nın kurulmasında iki olay çok büyük rol oynamıştır.    Birincisi: ÇarÅŸamba Kanalı’mn açılması, bataklıkların kurutularak ıslah edil­mesi için Konya ovasının sulanması maksadıyla 1911 yılında yapılan sulama tesis­leridir.

    ikincisi: 1894 yılında HaydarpaÅŸa-BaÄŸdat demiryolunun yapımına baÅŸlanıp, 1913 yılında bitirilmesidir. 1913 yılında buradan ilk tren geçmiÅŸtir. Dolayısıyla Çumra’daki ilk bina istasyon olmuÅŸtur. Osmanlı zamanında ilk tapu ve kadastro iÅŸlemleri de Çumra’da baÅŸlatılmıştır.

    Cumhuriyet döneminde Çumra ise, 1926 yılına gelinceye kadar Çumra de­yince bugünkü İçeriÇumra kasabamız akla gelmekte idi.

    M. Kemal Atatürk trenle Adana’ya giderken Çumra’da verdiÄŸi mola esna­sında Çumra istasyonundan etran seyredip sulama tesis ve lojmanlarını gördükten sonra;     “Bu ÅŸirin beldeyi geliÅŸtirmek, buraya önem vermek lazımdır. Çumra il­çe olmaya layıktır” demiÅŸtir.

    Atatürk’ün emri üe 26 Haziran 1926 yılında 30.05.1926 tarihli 404 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan, 877 sayılı kanunla Çumra ilçe merkezi haline getirilmiÅŸtir.     Çumra’nın ilçe olmasında emeÄŸi geçen o dönemki Konya Valisi Ä°zzet Bey’in adı ilk kurulan mahalleye verilmiÅŸtir. (Ä°zzetbey Mahallesi) 1936 yılında zamanın Konya valisi Cemal Bardakçı zamanında Balkanlardan Anadolu’ya gelen 300 göç­men ailesi Çumra’ya yerleÅŸmiÅŸtir. 1936 ve 1950 yıllarında gelen soydaÅŸlarımızın yerleÅŸtikleri bu ikinci mahalleye de Konya valisi Cemal Bardakçı’nın soyadı veril­miÅŸtir. (Bardakçı Mahallesi) Cumhuriyet tarihinin ilk mahalle düzenlemesine Çum­ra Bardakçı mahallesinden baÅŸlanarak, ilk yatırım buraya yapılmıştır. Bu mahalle planının çok iyi çizilmesiyle Türkiye’de hemen hemen örneÄŸi yoktur.

    Mahallenin hangi caddesinden gidilirse gidilsin kesinlikle anayola çıkar. Son yıllarda Çumra’ya olan göçler nüfusu hızla artırmıştır. Gelen göçler genellikle Hadim, Bozkır, Ermenek gibi ilçe ve köylerden gelenlerdir.

ÇUMRA ADININ NEREDEN GELDİĞİ

    Birinci Rivayet: Yavuz Sultan Selim Mısır seferinden dönerken bu bölgeye geldiÄŸinde yaÄŸmur yaÄŸmaya baÅŸlar. Dolayısıyla her taraf çamur içindedir. Ordu çamurdan yürüyemez hale gelir. Sazlık ve bataklıktan askerlerini geçirmek için padiÅŸah ordusuna “Cemre” komutunu verir. PadiÅŸah ve ordusu binbir güçlükle ovayı geçerler. Güçlükle ovayı geçen ordu mensupları bu yöreyi baÅŸkalarına tarif ederken, çamurlu olmasına izafeten Çumuriyet olarak tanıtırlar. Cemren kelimesi zamanla Çamura daha sonra’da Çumra’ya dönüşmüştür. (Çemren:Askerin paçala­rını sıvamalarını ve süvarilerin atların kuyruklarını baÄŸlamaları emri.)

    ikinci rivayete göre: 4. Murat BaÄŸdat seferine giderken bu bölgeden ge­çer, bu arada yaÄŸan yaÄŸmur dolayısıyla her taraf çamurdur. Bu çamurda ilerleme­de güçlük çeken ve bıkan askerler: “Çamura bak çamura” diye ÅŸikayetçi olurlar. Çamur kelimesi zamanla Çumra ÅŸekline dönüşmüştür.

    Çumra’nın ismi ister Yavuz Sultan Selim’in Mısır seferinde, isterse 4. Mu-rat’ın BaÄŸdat seferinde ortaya çıksın bu sadece zaman konusunu ilgilendirir. Bu deÄŸiÅŸik rivayetlerdeki ortak nokta Çumra ovasının çamurla ilgili olmasıdır.

    Üçüncü Rivayete Göre: KaramanoÄŸulları beyliÄŸi zamanında suç iÅŸlemesi nedeniyle kaçarak bugünkü İçeri Çumra’nın bulunduÄŸu yere gelen ve KelKöy adıyla anılan köye sığman Pir Ahmet PaÅŸa kendisini koruyabilmek için çevrede yaÅŸayan az nüfuslu kabileleri birlik ve beraberliÄŸe çağırıp “Cümlemiz beraber olalım” sözünü kullanmasından “Cümle” kelimesi sonradan Çumra olması.Kaynak: http://www.cumra.gov.tr